franco-provenzale

Asistant par lou prim bot a n’ezecusioun dla courenda di set saout, tanti ou chamount cala qu’ist l’ouriginë é lou sinhificà ad sitta dansi. Ès sit un dli poqui cas andoua sèn an grado ad dounà ‘na risposta prechiza: al testimouniansës dla courenda di set saout ad Bàrmes, ou sount infati bin doucumantàiës e ou trouvount counferma ant la tradisioun dli ansian é ou nou parmattount at risalì coun chertassi almeno a la metà dou secoul pasà. La courenda di set saout ì simboulegët an maneri più que evidentë, la cherimonia dou courtejamant, è zmiet que an pasà ì seiet istà ezegouià mac dal coubiës cou i erount co talës ant la vita.

Sit bal ou l’avìt an post spechal an tout lou coumples di riti é dalz’abitudinës simboliquës cou caraterizavount rigidamant li moumant ad pasàjou ant la vita dal persounës, ant ‘na coumunità quitiva é cazi coumpletamant izoulà daou moundou estern. La nasita, l’adoulesensi, lou fidansamant, lou matrimoni, la mort: ou i erount at moumant ampourtant ant ‘ou gir que ou ampounit atejamant é coumpourtamant scandì an modo vincoulant da la tradisioun. Co la dansi, atività simbolica, ì pouìt nhint soutrase a sit vincoul: coume qu’ì avit al dansës più trasgresivës (ès penseit aou Carlevà), parei ì avit sallës più ritoualës.

Par san que rigouardet la maneri ad balà qu’ì sat counservà fin’ ancouè, la storia qu’ì vint couintà ist abastansi sigoular. An prensipi di an Vint dou noousant, an Bàrme ou ì eret stà costituì san que ancouè ou pourit chamasë “grup folcloristic” é a l’epouca ou vinìt definì “grup popoularesc”. E ieret an moumant fourtunà par lou pais, frecouentà da vilejant ampourtant, da inteletoual é d’artisti muzichista é da gians dou spetacoul. An clima coultural cou ieret aleguër, qu coundisiounavët favourevoulmant lou moumant –semper dlicà- andoua al tradisioun ou s’ cristalizavount ant ‘ou folclore. Ou sount ì an andoua ès’ defineit san que vinràt lou coustum tradisiounal, sarnant coun cura é gust lh’elemant più carateristic dou vistì ad touti li dì. La stesa banda muzical, que prima ì sunavet coume toutës al bandës coun ‘na diviza ad tipou militar, ì avit ancaminà a ezibise coun al “maiës dou bord". Ma ès nhint a la banda cou s’ rivoulgit lou grup poupoularesc. Lou fragoù dìi outoun ou alavët nhint bin par la maneri dlicà ad balà la courenda ad Bàrmes. Li Barmènc d’aloura ou l’ant dounà prova ad sensibilità coultural, ancouè rara é adiritura sourprendant a distansi ad outant’ an. Anveche d’anventà o ad rechepì semplichemant al nouvitaiës dou moumant, ou l’avìount preferì fari ricouors a li ricort dal generasioun ad prima. Bàrmes, jà aou prinsipi dou secoul, malgrado lou zvilup touristic, est an post estremamant counservatìou, andoua alz’ ouzansës é li coustum dla tradisioun ou ì erount counservà. È mancavët nhint lh’ansian cou ì eroun’ boun a moustrà a li joun al dansës, cou ì eroun’ an uzou ant ou secoul prima.

Li ricort più aleguër ou vienhount da ‘na coubia ad vièi sensa fìi, Jovanni, dit’ “Jan Janoun” (1860-1948) é Maria Luija Sac, ditta “Luiza” (1862-1955). Malgradou uo seuissount bin oltre li sesant’an, li douì ou moustravount nhint mac a li jououn la maneri ad balà, ma ou dounavount adiritura l’ezempi. Secoundou at testimouniansës zgurës, ès ricordet que ou fazìount la stirbacoula coume ès coustumavet é que Luiza ì moustravet al fìës a pësìa lou vistì tra li jinoui par nhint discuvrì al chambës. Aou Café Nasiounal ad Bàrmes, ès pout ancoù vè ancouè la foto ad sita simpatica coubia, cou sount semper istà mourous é mourouza é cou s’ariount pe mai marià, ma ou s’an fait bouna coumpanhì par touta la soua loungi vita.