occitan

S’es liberat ental sòm, sa pas coma; benlèu coma quora un enfonsa dins l’aiga, que un a la sensacion que puei lo còrp revenerè amont da solet, e amont ensita reven masque la sensacion, ombra flotanta dal còrp restat aval.

Durmia, e es pas pus dins son còrp; pòl pas dir que se sie revelhat; e dins çò que aüra sie da bòn, sa pas; es coma suspendut a flot dins l’aire de sa chambra sarraa.

Alienat dai sens, ne’n garda mai que lhi avertiments lo recòrd, coma eron; pas encara luenhs mas já destachats: ailai l’auvia, ente lhi a un brui bèla mínim dins la nuech; aicí la vita, ente lhi a just una lusor; e las parets, lo plafon (coma semelha possierós d’aicí) e aval lo paviment abo lo tapís, e aquel uis, e l’espavent estordit d’aquel liech abo lo plumon vèrd e las cubèrtas jaunetas, dessot las qualas un devina un còrp que jatz inèrt; la tèsta pelaa, enfonsaa sus lhi coissins a ratge; lhi uelhs sarrats e la gola dubèrta entre lhi pels rossèls di barbís e de la barba, de gròs pels, esquasi metàllics; un pertús sech, nier; e un pel d’las sobrecelhas tan lòng, que se lo ten pas a pòst, lhi cala sus l’uelh.

Ele, aquel! Un qu’es pas pus. Un al qual aquel còrp pesava já tant. E que fatiga decò l’alen! Tota la vita, restrencha dins aquesta chambra; e sentir-se pauc a pauc mancar tot, e tenir-se en vita en fixant un objèct, aqueste o aquel, abo la paor de s’endurmir. De fach puei, ental sòm...

Coma lhi sònon estranjas, dins aquela chambra, las darrieras paraulas de la vita:

Mas vos pensatz que, dins l’estat que siu reduch, sie da temptar un’operacion tan riscosa?

A la mira que siem, lo risc verament...

Es pas lo risc. Diso se lhi a qualque esperança.

Ah, gaire.

E alora...

La lampa rosaa, suspendua al metz d’la chambra, es restaa avisca de bada.

Mas après tot, aüra s’es liberat, e pròva per aquel siu còrp ailai, mai que d’antipatia, de rancor.

A dir lo ver a pas jamai vist la rason que lhi autri devesson reconóisser aquela image coma la causa pus sia.

Era pas ver. Es pas ver.

El era pas aquel siu còrp; al contrari lhi era parelh gaire; era dins la vita el, dins las causas que pensava, que lhi s’agitavon dedins, dins tot çò que veïa defòra sensa pus veire se mesme. Las casas, las vias, lo cèl. Tot lo mond.

Ja, mas aüra, sensa pus lo còrp, es aquesta pena aüra, es aqueste esbarruament de son se desagregar e se difónder en tota causa, a la quala, per se tenir, torna aderir mas, en lhi aderent, la paor mai, pas de s’endurmir, mas de son avalir dins la causa que rèsta ailai da soleta, sensa pus el: objèct: relòtge sal comodin, quadret a la paret, lampa rosaa suspendua al metz de la chambra.

El aüra es aquelas causas; pas pus coma eron, quora avion encara un sens per el; aquelas causas que de per se an pas degun sens e que aüra donca son pas pus ren per el.

E aiçò es murir.

Lo mur de la bastia. Mas coma, n’es já defòra? La luna lhi pica sus; e aval lhi a lo jardin.

La vasca, crua, es estachaa al mur de cencha. Lo mur es tot vestit de vèrd da las rosetas rampinhantas.

L’aiga, dins la vasca, tomba a estiças. Aüra es un esbrof de bolas. Aüra es un fil de veire, linde, prim, immòbil.

Coma es clara aquest’aiga quora chei! Dins la vasca deven súbit vèrda, a pena es chaüta. E es tan prim lo fil, tan rairas las estiças que a beicar dins la vasca lo dens volum d’aiga já chaüta es coma un’eternitat d’ocean.

A flòt, tantas fuelhetas blanchas e vèrdas, a pena enjaunias. E a flor d’aiga, la gola dal tubo de fèrre dal descharjament, que se beuria en silenci l’aiga de mai, se foguesse pas per aquestas fuelhetas que, atrachas, lhi se prèsson a l’entorn. Lo chuchament de la gola que s’engorga es coma un repròch rauch an aquelas folandranas esfrandeaas a las qualas semelha tard de desparéisser, avalaas, coma se foguesse pas bèl noar legieras e tan blanchas sal sombre vèrd veirenc de l’aiga. Mas se son chaütas! Se son tan legieras! E se lhi sies tu, gola de mòrt, que fas la mesura!

Desparéisser.

Sorpresa que se fai totjorn pus granda, infinia: l’illusion di sens, já esfarfalhats, que pauc a pauc se vueida de causas que semelhava lhi foguesson e qu’ensita lhi eron pas; lhi sòns, las colors, lhi eron pas; tot freid, tot mut; era pas ren; e la mòrt, aqueste ren de la vita coma era. Aquel vèrd... Ah coma, a l’alba, al lòng d’una broa, volguet èsser d’èrba el, un bòt, en beicant lhi boissons e en respirant la fragrança de tot aquel vèrd tan fresc e novèl! Torzevilh de blanchas raïtz vivas embrincaas a chuchar l’umor de la tèrra niera. Ah coma la vita es de tèrra e vòl pas de cèl, se ren per donar alen a la tèrra! Mas aüra el es coma la fragrança de un’èrba que se vai dissolvent dins aquel alen, vapor encara sensible que se dissipa e avalís, mas sensa finir, sensa aver pas pus ren da pè; bò, benlèu un dolor; mas se pòl encà arribar a lo pensar, es já luenh, sensa pus de temp, dins la tristessa infinia d’una tan vana eternitat.

Una causa, consíster encara dins una causa, que sie bèla esquasi ren, una peira. O decò una flor que dure gaire: vaicí, aqueste gerani...

Òh, beica aval, ental jardin, aquel gerani ros. Coma s’avisca! Perqué?

De sera, qualque bòt, enti jardins s’avisca parelh, maraman, qualque flor; e degun sa se’n explicar la rason.