Lu 5 giügn pasà süs la muntagno de subre a San Giacu de Boves i a 'gü na festo: «La festa del rododendro» ( serìo magaro miei, sunar achesto fiur bu lu siu giûst num en Usitan dal post, carcün dizario: artesin ). I avio tanto gent süs 'na ribo de la muntagno, pa dins i prà ma süs na ribo de bisun e de roces che fàzes pa de dan.

A veire da luegn ero bel, degüno machino ( les avìen devu lisar pü aval ), mingiaven pulento e sutiso setà a piciot trupel. Pa de tapage, carcun d'achei mostru che ent' acheste temp van amun e aval per les muntagne bu de motu an sercia d'aribar, ma lur a ren piazü l'ambient e sun mai partì.

Na festo cum'acheles d'en bot, curo per la festo de San Giacu u de la Madono u de San Giuan u de Sant' Ano s'anavo tüci a la ciapelo a far mrendo de foro. Isì de difrent es ch'i avio tanto gent venguo en pau denpertut.

Ben, aluro i urìo pa ren d'estraudinari se nu ch'achesto festo, che se fazio giò per tradisiun es pà ésta lisà mürir ma la Comunità Montana Ges-Vermenagna Pes l'a arlevà e l'a urganizà niji. ( 1 )

Apres la mingiado de pulento, sutiso e tumin de S. Giacu e carche giuec cumbinà per les minà ch'erun amun, sièn calà a la ruà de S. Giacu entè ses purgü 'scoutar bu en pau d'enteres li brave sunadur d'armoni a semitun ch'erun vengü per üno «rassegna di fisarmonica semitonata». Sun vengü subretut da la Val Vermenagno ente la n'a de brave e cum'acò aven vist e ouvì: Notu de Rubilant che pa mec sono ben ma arangio e fai armoni encà eiro ch'a giò 80 an; Michelin e sun fi Renzo sempe de Rubilant che cuntinuen 'na gluriuzo tradisiun de famijo cumo sunadur de semitun. Maluruzament mancavo de num prestigius cumo Titin de Vernant, Giuan Bernart de San Pejre en Val Varacio e següramet encà d'aute che l'an pa sabü. Es lu premié, viage che vien pià n'inisiativo cum'acò e cial esperar ben che vene arfacio per barunà enca mai d'artisto d'armoni a semitun, lu rè d'les danses de nostes valades.

En tüci i cas i a pa ren da dir, me semejo se capise ben che 'na Comunità Montana che pio l'andi de barunà de sunadur d'armoni a semitun e de valurizà achest'estrument tipic de la cültülro usitano ( pa mec d'les Valdes ma d'l'aute cant dins l'Usitano de Franso ), an de bone entusiun de cumensà en trabai pr'arvalutar nosto cültüro e tradisiun e aluro dizèn: acò sierve cum'ezempe per l'autres Comunità Montane e subretut Pro-loco che ben de bot i fan tut l'envers.

La festo es cuntinuà bu 'na piazento garo de «Curento e balet» 'mbe de brave balarin de la zono e'ntr'achesti lu grup de balarin de Rubilant en custume.

 

D. d'A.

 

(1) Lei