Ero lu 1976, Ezio avio 20 ann quro l'ay quneysü. Din en quridur de lu Liceo Classico de Quni, a la nomino dal persunal de segreterio per les esqoles. Aviu aqumpanhà en parent e bu nele desquravyan de na qozo e l'awto en usitan, a nosto modo. En juve maygret e bu y üey avisq nuz beyqavo minqotant e, senso qüryuzità, se veiyo q'esqutavo sonqe dizavyan.

 

L'esperyenso e la pichoto bono malisyo q'enqumensu avé ent'aqò, m'à fach pensà: «'squmetu q'aqel fi qapis l'usitan », e parey ero. Apres na brizo de temp, ent'en mument qe nuzawti s'eryan fach qyet, nus fay « syew d'qo di valades vuzawti? », « Bo -y ay dich- d'la Val Mayro, l'awte d'la Val Varacho, e tü?», «d'la Val Mayro, siu d' l'Arbaré».

 

Qumo d'abitüdo, la lengo qumüno m'à pusà a ese 'nqamay encharmà a desqure e qunuyse l'awto persuno. Na qozo ero següro, Ezio ero pa qarqün qe avio unto de sa pruvenyenso e de sa lengo, vulio pa estremalo e s'ero vist, ma subretut avio jò na qusyenso de apartenenso etniqo e na qunuysenso de lu prublemo usitan. Ero jò abunà a Ousitanio Vivo da qarqe temp e demustravo de far a ment din sa letüro. L'ay lisà bu l'entensyun de tenir i quntat bu qel fi e ni ay parlà entüzyast ay myey qumpanh dal muviment, ma tra na qozo e l'awto sun pasà düy u tres ann. Les elesyun aministratives dal 1980 nus an may fach enquntrar. Ezio se presentavo en listo per y elesyun de sa qumüno: l'Armo, e nuz à dunà na man per y elesyun a la Pruvinsyo.

Travayar bu ele ero en pyazer.

Ero subretut lu sens dal duver q'ezmeravyavo.

Avio vweyo de devyertese e d'anar a far festo en valado, ma quro i dizies «chario far aquysì» dizio pa de nù. Ero d'aqey qe sabio pyase en travay dal qumensament e purtalu fin al funs. Sa entelijenso e la bono furmasyun 'squlastiqo lu avantajavo din l'esqrive: avio n'espirit qritiq, na qapasità de reflesyun e de elaburasyun de l'an fitu purtà a ese presyus din le reünyun dal muviment. Per mi qe faw din lu MAO subretut de travay de realizasyun edituryalo, lu siu sens pratiq, la sio prechizyun ent'i travay e lu siu güst estetiq, m'aviun purtà d'aqel mument a travayà sempre en qubyo bu Ezio. Qumo se bastese ren eryan deventà qulego de travay a l'Esqolo medyo de Büscho e da qarqe temp embalinà per lez abeyes (i nosti brüsq y aven fabriqà ental miu garaje).

Juve m'al ero, n'avio magaro pa gayre vweyo, ma ental 1980 s'ero charjà la respunsabilità de asesur a la Qumüno de l'Armo e asesur de la Comunità Montana Val Mayro en raprezentanso de l'ideyo awtunumisto usitano. Qumo qunseier de l'Armo vulen almenq navizar la sio empurtanto inisyativo de piantar de panel din tuto la qumüno bu i num de tute le ruà en lengo usitano: L'Arma - Kamulyeres - Samawrel, ecc.

Me navizu sempe de qumo s'ero engajà per realizar l'awdyuviziw süs le Valades Usitanes per lez elesyun ewrupee dal 1984. Travayavo senso fermase. Bu lu 1985 ero deventà Sendi de l'Armo.

Per y empenh de famiyo qe mi e Ines avyan entramentie agü, s'ero charjà bu Tunin Besun de la respunsabilità pü groso per la redasyun e la pübliqasyun de Ousitanio Vivo.

Ay maq purgü' navizà Ezio ent'aqesto manyero persunalo perqé din mi es restà e restaré parey: 'n amis e 'n qumpanh. Parlarey ren isì de i jurn e le nwech q'aven pasà a far festo, a balà, a chantà (belo s'ero pitwest 'stunà) d'aqò maq qarqün pularé gardane lu reqort. Ma d'aqò qe Ezio à fach per sun pais, per sa valado, per tute le Valute Usitane, per lu MAO e per la qawzo de l'awtunumio usitano tüchi i usitan devaren navizalu.